Antalya’nın Demre ilçesinde, geçen yıl Aziz Nikolaos’un adını taşıyan kilisedeki kazı çalışmalarında, tüm dünyada ‘Noel Baba’ olarak bilinen Aziz Nikolaos’a ait olabileceği düşünülen bir lahit bulundu. Orta Çağ Dönemi’nde meydana gelen bir deprem ve tsunami sonrası alüvyonlarla kaplanan eski kiliseye ait zemin altında yer alan bu lahit henüz açılmamış durumdadır.
KÜÇÜK BULUNTULARA ULAŞILDI
Devam eden kazılarda, içlerinde “Ayvaz” yazılı Kütahya fincan parçası gibi çeşitli küçük buluntular elde edildi. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ebru Fatma Fındık liderliğindeki kazı ekibi, 2024 yılına yönelik Aziz Nikolaos Kilisesi’ndeki kazı çalışmalarında keşfedilen lahit hakkında ulusal ve uluslararası basında geniş bir yankı uyandırdı. Doç. Dr. Fındık başkanlığındaki 20 kişilik ekip, Aziz Nikolaos’a ait olabileceği düşünülen mezar ve kilisedeki kazı çalışmalarını sürdürüyor.
“BÜYÜK TİTİZLİKLE YAPIYORUZ”
Sezon çalışmaları ve gelecekteki hedefler hakkında bilgiler veren Doç. Dr. Ebru Fatma Fındık, “2025 yılı çalışmalarımız, Kültür ve Turizm Bakanlığımızın ‘Geleceğe Miras Projesi’ desteğiyle sürdürüldü. Ülkemizin ve dünyanın en prestijli arkeolojik alanlarından birinde kazı, koruma ve onarım çalışmaları yürütüyoruz. Bu nedenle programlamayı büyük titizlikle yapıyoruz. Bölgedeki kazı geleneği açısından köklü ekiplerden biri olarak sistematik çalışmalara önem veriyoruz. Bu süreçte bütçe, proje ekibi, iş sağlığı ve güvenliği, lojistik planlama, bilimsellik ve sürdürülebilirlik en kritik unsurlar arasında” ifadelerini kullandı.
AZİZ NİKOLAS’IN ARDINDAKİ SIR PERDESİ
Myra’nın nehir taşkınlarının oluşturduğu yaklaşık 6 metrelik alüvyon dolgusu, kazı çalışmalarını zorlaştıran unsurlardan biri. Doç. Dr. Fındık, “Orta Çağ zeminine ulaşmak için bu yoğun toprak tabakasını dikkatli bir şekilde kazı yöntemleriyle kaldırmak gerekir. 2025 yılında kilisenin kuzeydoğusunda, Aziz Nikolaos’un hastaları iyileştiren şifacı kimliğiyle ilişkili olduğu düşünülen inkübasyon mekanları üzerinde çalıştık. Tonozlu bir mekandaki alüvyonu boşaltırken doğuya doğru ilerlediğimizde, selin yol açtığı bir duvar yıkımıyla karşılaştık” dedi.
GELECEĞE MİRAS PROJESİ
Kapalı mekan içlerinde çalıştıkları için geçen yıl hazırlıkları başlatılan koruma-uygulama projesini kurumlarla iş birliği içinde hızla devreye aldıklarını belirten Doç. Dr. Fındık, “Programımızda lahit ve çevresinde uygun çalışma koşullarını oluşturmak önceliklerimiz arasındaydı. Bu alanda da gerekli koruma projelerini Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile bakanlığımızın Geleceğe Miras Dairesi’nin destekleriyle hazırladık. Bu yıl kısa süreli kazı çalışmaları gerçekleştirmiş olsak da ‘Geleceğe Miras’ kapsamında önemli adımlar attığımıza inanıyorum. 2026’da bu projeleri uygulayarak kazı çalışmalarına hızla devam etmeyi planlıyoruz” dedi.
UNESCO DÜNYA MİRASI LİSTESİ’NE GİRECEK
Bakanlık izinleri doğrultusunda, ‘Drive Thru History’ isimli uluslararası belgeselin Türkiye’yi tanıtan bölümünde, lahdin tanıtım çekimlerine katıldıklarını aktaran Doç. Dr. Ebru Fatma Fındık, “Aziz Nikolaos Kilisesi’ndeki çalışmalar, uluslararası bilim dünyasında da geniş yankı uyandırmaya devam ediyor. Kazı ekibimizin elde ettiği bulgular ve özellikle 2024 yılında keşfedilen lahit, Almanya’nın en saygın arkeoloji yayınlarından biri olan Archaologie in Deutschland dergisinin bu ay yayımlanacak sayısında yer alacak. Bu yayın, kazının bilimsel değerini ve uluslararası görünürlüğünü artıran önemli gelişmelerden biri” ifadelerini kullandı. Ayrıca, Aziz Nikolaos Kilisesi’nin UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girmesi için gerekli hazırlıkları planladıklarını da belirtti.
DÜNYA ‘NOEL BABA’ OLARAK BİLİYOR
Tüm dünyanın ‘Noel Baba’ olarak tanıdığı Aziz Nikolaas, Likya Birliği Meclis Binası’na ev sahipliği yapan önemli liman şehirlerinden Patara’da, zengin bir buğday tüccarının oğlu olarak dünyaya geldi. Kaş ilçesindeki Patara’dan Demre’deki Myra’ya geçen Aziz Nikolaas, uzun yıllar burada yaşadı ve milattan sonra 4. yüzyılda piskoposluk yaptı. Ölümünden sonra burada gömüldü.
MÜZE OLARAK HİZMET VERİYOR
Myra Piskoposu olarak 365 yılının 6 Aralık günü 65 yaşında öldüğüne inanılan Aziz Nikolaas’ın Demre’de adını taşıyan kilisesi, Hristiyan dünyası için özellikle Ortodokslar açısından kutsal bir yere sahiptir. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Aziz Nikolaas Anıt Müzesi’ne dönüştürülen bu kilise, her yıl binlerce turist tarafından ziyaret edilmektedir.
‘NOEL BABA’ FİGÜRÜNÜN ESİN KAYNAĞI
Yaşam öyküsünde geçen üç küçük çocuğu kurtarması ve ihtiyaç sahiplerine gizlice yardım etmesiyle tanınan Aziz Nikolaas, popüler ‘Noel Baba
