Ankara / İstanbul – Proton Tedavileri ve Parçacık Hızlandırıcıları Bilim ve Teknoloji Derneği (PROPAR-TEK) tarafından düzenlenen “Ankara-İstanbul 1. Proton Çalıştayı” iki gün süren yoğun bir programla tamamlandı. Çalıştayda, proton tedavileri ve parçacık hızlandırıcıları teknolojileri, sadece tek bir cihaz ya da hastane yatırımı perspektifiyle değil, kamu, akademi, sanayi ve sivil toplum paydaşlarını içeren bütüncül bir ekosistem yaklaşımıyla ele alındı.
Çalıştayın ana hedefi, Türkiye’de proton ve parçacık hızlandırıcıları alanında sürdürülebilir, koordineli ve stratejik bir ulusal yol haritasının oluşturulmasına katkı sağlamaktı. PROPAR-TEK Başkanı Prof. Dr. Aytuğ Altundağ, bu yaklaşımı şu şekilde ifade etti: “Bu alanı yalnızca tek bir merkez veya cihaz başlığına indirgemeden, ortak akıl ve istişareyle ulusal bir ekosistem modeli oluşturmayı amaçlıyoruz.”
Çalıştaya; radyasyon onkolojisi, nükleer tıp ve medikal fizik alanlarının yanı sıra yüksek enerji fiziği, kuantum kimya ve kimya disiplinlerinden akademisyenler ve uzmanlar katıldı. Ayrıca, sağlık, sanayi ve enerji alanlarında faaliyet gösteren ulusal araştırma kurumları ve enstitülerinin yönetici ve temsilcileri de toplantılara iştirak etti.
Toplantılar sırasında, Türkiye’nin mevcut ve potansiyel yetkinliklerini yansıtacak bir “yetkinlik atlası” geliştirme çabalarına ve bu atlası destekleyecek ortak bir raporlama dili oluşturulmasına odaklanıldı. Çalıştayda geliştirilen metodolojinin, ulusal düzeyde karar alma süreçlerinde kullanılabilir olmasının hedeflendiği belirtildi. Prof. Dr. Aytuğ Altundağ, çalıştayın bu yönüne vurgu yaparak, ortak bir raporlama dili ve yol haritası oluşturmanın önemli bir çıktı olduğunu ifade etti.
Çalıştayda ayrıca, farklı ülkelerden gelen bilim insanlarının katkılarıyla Türkiye’nin bölgesel ölçekteki rolü değerlendirildi. Türkiye’nin bilimsel ve teknolojik kapasitesinin, Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkeler, Körfez ülkeleri, Kafkasya, Balkanlar ve Kuzey Afrika’dan Sahra Altı Afrika’ya kadar uzanan geniş bir coğrafyada örnek teşkil edebileceği ifade edildi.
Bu kapsamda, ortak projeler geliştirme, bilgi paylaşımı ve birlikte üretime dayalı iş birliği modelleri üzerinde duruldu. Prof. Dr. Aytuğ Altundağ, Türkiye’nin bu geniş coğrafyada ortak üretim ve iş birliği için sağlam bir zemin sunduğunu belirtti.
Çalıştayda ele alınan parçacık hızlandırıcıları teknolojilerinin, sadece sağlık alanıyla sınırlı olmadığına dikkat çekildi. Bu teknolojilerin; sanayi, savunma, uzay, ilaç ve ileri malzeme teknolojileri gibi birçok kritik alanda yüksek katma değer üreten stratejik bir altyapı sunduğu vurgulandı.
Bu çerçevede; proton merkezlerinin teknolojik farklılıkları, işletme ve yönetişim modelleri, sürdürülebilirlik kriterleri, uluslararası sağlık turizmine olası etkileri ve operasyonel gereksinimler detaylı bir şekilde incelendi.
Sağlık Bakanlığı’nın proton komisyonunda görev alan uzmanların katkılarıyla, Türkiye’nin Ulusal Proton ve Parçacık Hızlandırıcıları Yol Haritası için temel yaklaşımlar ve öncelikli alanlar kapsamlı bir biçimde değerlendirildi. Elde edilen çıktılar, ilgili kamu kurumlarıyla paylaşılacak raporlar ve ekosistem paydaşları arasında kurulacak ortak çalışma mekanizmalarıyla somutlaştırılacak.
Çalıştayın ekosistem temelli bulut kümelenmelerinin oluşturulması açısından önemli bir aşama olduğuna işaret eden Prof. Dr. Aytuğ Altundağ, “Kamuyu, akademiyi, sanayiyi ve sivil toplumu bir araya getiren, ülkenin ortak aklını güçlendiren bir bulut kümelenme modeli hedefliyoruz. Bu yaklaşım, proton ve parçacık hızlandırıcıları gibi stratejik teknolojilerde sürdürülebilir başarı için kritik öneme sahiptir” dedi.
PROPAR-TEK, çalıştay çıktılarının Türkiye’de proton tedavileri ve parçacık hızlandırıcıları alanında uluslararası standartlarda sürdürülebilir kapasite oluşturulmasına, yerli yetkinliklerin geliştirilmesine ve Türkiye’nin bölgesel bir çekim merkezi olarak konumunu güçlendirmesine katkı sağlamayı amaçlıyor.
