ABD Connecticut Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Okşan Bayülgen, Başkan Donald Trump’ın dış politika ve enerji stratejilerinin uzun vadeli hedeflerden ziyade, güç gösterisi anlayışını yansıttığını ifade etti. Bayülgen, temiz enerjiye geçişin ekonomik olarak geri dönüşsüz bir süreç olduğunu belirtirken, Trump’ın bu geçişi tehlikeli bir şekilde yavaşlattığına dikkat çekti. İklim mücadelesinin zamanının giderek daraldığı bu dönemde, yaşanan yavaşlamanın ağır sonuçlar doğurma riskini taşıdığını vurguladı.
PETROL İÇİN VENEZUELLA, MADEN İÇİN GRÖNLAND
Trump’ın izlediği politikaların, iklim değişikliği ile mücadelede küresel ölçekte olumsuz bir etki yarattığını söyleyen Dr. Bayülgen, Venezuela’ya yönelik askeri müdahalenin ‘petrol için’ yapıldığını açıkça belirttiğini, Grönland’ı ilhak etmeye yönelik ifadelerinin, ABD’deki yenilenebilir enerji yatırımlarını hedef alan adımları ve iklim değişikliğini inkâr eden söylemlerinin, geçmiş yüzyıldan kalma bir güç ve enerji güvenliği anlayışında ısrar ettiğini gösterdiğini ifade etti.
DR. BAYÜLGEN, TRUMP’IN GÜÇ ODAKLI SİYASETİNİ DEĞERLENDİRDİ
Dr. Okşan Bayülgen, enerji dönüşümü, çevre politikaları, demokratikleşme ve siyasal kalkınma konularında kapsamlı bilimsel çalışmalar yürütmektedir. Türkiye, Rusya, Azerbaycan ve Norveç’te saha çalışmaları gerçekleştiren Bayülgen’in, petrol yatırımları ve siyasi rejimler arasındaki ilişkiyi ele alan ilk kitabı 2010 yılında Cambridge Üniversitesi tarafından yayımlandı. Bayülgen’in Türkiye’deki temiz enerji politikalarını incelediği ikinci kitabı ise 2022’de Michigan Üniversitesi tarafından basıldı. Çalışmaları, Environmental Politics, Energy Research and Social Science, Journal of Human Rights, Communist and Post-Communist Studies ve International Studies Review gibi önemli akademik dergilerde yayımlanmıştır. Bayülgen, İklim Masası için Trump’ın izlediği siyasetin iklim kriziyle mücadele üzerindeki etkilerini değerlendirdi.
‘TUTARLI BİR STRATEJİ VEYA İDEOLOJİDEN ZİYADE GÜÇ GÖSTERİSİ VAR’
Trump’ın politikalarının, tutarlı bir strateji veya ideolojik temelden ziyade, güç gösterisine dayalı bir anlayışın ürünü olduğunu belirten Dr. Okşan Bayülgen, “Trump, ne kadar çok toprak, ne kadar çok petrol ele geçirirse o kadar güçlü olacağına inanıyor” şeklinde konuştu.
‘TRUMP, BENZER EĞİLİMLERE SAHİP LİDERLERİ CESARETLENDİRİYOR’
Bayülgen, Trump’ın siyasetinin kısa vadeli şok etkileri yarattığını, ancak uzun vadeli sonuçları hesaba katmadığını vurguladı. İdeolojik tutarsızlığa rağmen, Trump’ın benimsediği eski tarz güç ve enerji güvenliği anlayışının, dünya genelinde benzer eğilimlere sahip liderleri cesaretlendirdiğini ifade etti. Trump’ın iklim inkârcılığı, offshore rüzgâr projelerini durdurma çabaları ve temiz enerjiyi teşvik eden Enflasyonu Azaltma Yasası’nı (IRA) zayıflatma girişimleri, küresel ölçekte yankı bulmaya devam ediyor.
‘KAYBEDİLEN HER GÜN AĞIR SONUÇLAR ANLAMINA GELİYOR’
Temiz enerjiye geçişin ekonomik olarak durdurulamaz bir noktaya geldiğini kaydeden Bayülgen, Trump’ın neden olduğu yavaşlamanın kritik bir öneme sahip olduğunu belirtti. İklim değişikliği ile mücadelede zamanın giderek daraldığını ve kaybedilen her günün, küresel ölçekte daha ağır sonuçlar doğurduğunu vurguladı.
‘HER ŞEY ANLIK DEĞİŞİYOR, KONGRE ES GEÇİLİYOR’
Venezuela’daki askeri operasyonun petrol açısından bile mantıklı olmadığını ifade eden Dr. Okşan Bayülgen, İklim Masası için yaptığı güncel değerlendirmede şu görüşleri aktardı:
“Şu an herkes Trump’ın yaptıklarına anlam vermeye çalışıyor. İstikrarlı bir yaklaşımı veya ideolojik bir temeli olup olmadığını sorguluyor. Gözlemlediğim kadarıyla bir tutarlılığı yok, daha çok gösteri odaklı bir yaklaşım sergiliyor. Günlük, saatlik, hatta anlık olarak her şey değişiyor; yeni bir şok haber gündeme geliyor ve önceki olaylar unutuluyor. Örneğin, Venezuela’ya yapılan askeri müdahale, başarılı bir askeri operasyon gibi görünse de, bunun sonrası hiç konuşulmuyor. Kongre ise tamamen es geçiliyor.”
‘PETROL ŞİRKETLERİ BİLE YATIRIM YAPMAYA SOĞUK BAKTI’
Trump, bu operasyonun petrol üzerine olduğunu açıkça ifade etti. Ancak, geçmişte bunun gizli tutulduğunu belirten Bayülgen, Venezuela’da yapılanın petrol açısından bile mantıklı olmadığını kaydetti. Beyaz Saray’a davet edilen petrol şirketlerinin CEO’larının bile yatırım yapmaya soğuk baktığı gözlemlendi. Çünkü Venezuela’nın petrol sektörü uzun yıllardır çöküş içinde. Hızla petrol üretmek mümkün olsa bile, dünya genelinde petrol fazlası olduğu için bu durumun işlerine gelmediğini ifade etti.
TRUMP’IN GRÖNLAND’I İLHAK ETME ÇABASI GÜÇ ANLAYIŞIYLA İLGİLİ
Trump’ın yaklaşımının tamamen güç ve gösteri üzerine olduğunu vurgulayan Bayülgen, “Trump’ın geçmiş yüzyıldan kalan bir güç anlayışı var. Ne kadar çok toprak ve petrol ele geçirirse, o kadar güçlü olacağına inanıyor. Bu yaklaşım, iç ve dış politikaları realist bir bakış açısıyla yürütmesini sağlıyor. Grönland’ı ilhak etme emelleri de bu güç anlayışıyla ilişkili. ABD, daha önce yapılmış anlaşmalar dolayısıyla Grönland’da asker bulundurabiliyor. Danimarka ve Grönland da ABD ile işbirliği yapma arzusunda olduklarını belirtiyor. Bu şartlar altında neden Grönland’ı satın alması gerektiği sorulduğunda Trump, kiralamaya göre daha fazla hak sağladığını savunan bir yanıt verdi. Bu durumun ideolojik bir temeli olduğunu düşünmüyorum; Trump’ın mantığı böyle işliyor” ifadelerini kullandı.
GRÖNLAND’DA BUZLAR ERİYOR VE YENİ TİCARET YOLLARI AÇILIYOR
Dr. Bayülgen, Trump’ın Amerikan topraklarını genişleten bir başkan olma hayaline de değindi. Grönland’ın iklim değişikliği nedeniyle eriyen buzlar ve açılan yeni ticaret yolları açısından stratejik bir öneme sahip olduğunu belirtti. Bu yeni rotalar, dünya ticareti için kritik öneme sahipken, savaş hazırlıkları açısından da önemli bir konumda. Grönland, aynı zamanda zengin mineral rezervlerine sahip. Bu nedenle, Çin ve Rusya da
