Gece sessizliğinde aniden duyulan diş sürtünme sesi, birçok ailede kaygı oluşturuyor. Çocuklarda uyku sırasında diş gıcırdatma, genellikle küçük yaşlarda sıkça gözlemlenen bir durumdur ve çoğu çocukta büyüme süreciyle bağlantılı olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle, diş gıcırdatmanın ne anlama geldiğini, hangi yaş gruplarında daha yaygın olduğunu ve seyrini bilmek, ailelerin gereksiz endişeler yaşamasını engellemektedir.
DİŞ VE ÇENE GELİŞİMİNİN ROLÜ
Diş gıcırdatmanın en yaygın görüldüğü dönem 2-5 yaş aralığıdır. Bu dönem, süt dişlerinin tam olarak dizilmesinin ve çene yapısının hızla geliştiği bir evreye denk gelir. Çiğneme kasları ve çene uyumu henüz tam anlamıyla dengelenmediği için, uykuda istemsiz kas kasılmaları meydana gelebilir. Bu kasılmalar, dişlerin birbirine sürtünmesiyle duyulan gıcırdatma sesini oluşturur.
UYKUDA FARK EDİLMESİNİN NEDENİ
Diş gıcırdatma çoğunlukla gece saatlerinde fark edilmektedir. Bunun sebebi, çocukların uyku esnasında farklı evreler arasında kısa geçişler yapmasıdır. Bu geçişlerde çene kasları aniden kasılabilir. Dışarıdan bakıldığında çocuk derin uykuda gibi görünse de, beyin kısa bir hareketlenme dönemine girebilir ve diş gıcırdatma bu anlarda meydana gelir.
BU YAŞ GRUBUNDA SIK EŞLİK EDEN ETKENLER
2-5 yaş aralığında diş gıcırdatma genellikle tek bir nedene bağlı olarak gelişmez. Diş ve çene gelişimi bu sürecin temelini oluştururken, burun tıkanıklığı ve ağızdan nefes alma gibi durumlar da durumu etkileyebilir. Uyku saatlerinin düzensizliği, aşırı yorgunluk ya da günlük yaşamda yaşanan değişiklikler gıcırdatmayı artırabilir. Ayrıca, kreşe başlama, yeni bir ortama uyum sağlama veya duygusal değişimler de çocukların uyku düzenini etkileyen faktörlerdir.
SÜRE VE SEYİR NASIL İLERLİYOR
Erken çocukluk döneminde görülen diş gıcırdatma genellikle kısa süreli ataklar halinde ortaya çıkmaktadır. Bazı çocuklarda belirli dönemlerde daha sık görülse de, zamanla kendiliğinden azalma eğilimi göstermektedir. Çoğu vakada bu durum kalıcı hale gelmeden, yaş ilerledikçe azalır.
GÜNLÜK YAŞAMI ETKİLEMEYEN TABLO
Uykuda diş gıcırdatma görülmesine rağmen çocuğun sabahları rahat uyanması, gün boyunca normal enerjisini koruması ve dişlerde belirgin aşınma olmaması durumunda, genellikle takip edilerek izlenmektedir. Bu yaş grubunda diş gıcırdatma çoğu zaman çocuğun genel sağlığını olumsuz etkilemeden devam eder.
UYKUDA MÜDAHALE EDİLMELİ Mİ
Uykuda diş gıcırdatma sesi duyulduğunda birçok ebeveynin ilk tepkisi çocuğu uyandırmak olmaktadır. Ancak bu yaş grubunda görülen diş gıcırdatma genellikle kısa süreli ve istemsiz kas hareketlerinden kaynaklanmaktadır. Gıcırdatma kısa sürüyorsa ve çocuğun genel durumu iyiyse, uykuyu bölmeden izlemek tercih edilen bir yaklaşım olarak değerlendirilmektedir. Ani uyandırmalar, çocuğun huzursuz uyanmasına ve uyku düzeninin bozulmasına neden olabilir.
EVDE DİKKAT EDİLEBİLECEK NOKTALAR
Düzenli uyku saatleri belirlemek, uyku öncesi ekran süresini kısıtlamak ve çocuğun sakin bir rutinle uykuya geçmesini sağlamak, diş gıcırdatmanın daha az fark edilmesine yardımcı olabilir. Ayrıca, burun tıkanıklığı ve ağızdan nefes alma gibi durumların göz ardı edilmemesi, çeneyi zorlayan alışkanlıkların azaltılması da faydalı yaklaşımlar arasındadır.
NE ZAMAN DEĞERLENDİRME GEREKİR
Diş gıcırdatmanın uzun süre boyunca her gece devam etmesi, dişlerde belirgin aşınma gözlemlenmesi ya da sabahları çene ve yüz ağrısının yaşanması durumunda uzman değerlendirmesi önerilmektedir. Horlama ve ağızdan nefes alma belirtileri belirgin hale geldiğinde ise, bu durumun çocuk doktoru veya çocuk diş hekimi tarafından ele alınması önemlidir.
